Bóng chuyền TPHCM: Xây nhà từ nóc, thì đã sao...?

Ảnh: TOÀN NGUYỄN

Theo sau bài viết “Bóng Chuyền TPHCM đã trở Lại....” đăng trên báo Thể Thao TPHCM cách đây ít lâu, người viết đã nhận được nhiều phản hồi trực tiếp từ quý vị độc giả, với nhiều ý kiến tích cực hơn là tiêu cực. Tuy nhiên, cá biệt lại có một trường hợp phản hồi gián tiếp theo kiểu bóng gió trên một trang tin bóng chuyền "không chính thống" đã khiến người viết suy nghĩ rất nhiều.

Trước hết, người viết đang cân nhắc kỹ xem bài viết kể trên có đang vi phạm luật bản quyền Việt Nam và Quốc Tế hay không, khi những người viết bài này không rõ vô tình hay cố ý, đã copy nguyên xi một đoạn trong bài của người viết mà không xin phép trước. Bằng chứng xin quý vị độc giả xem ở ngay bên dưới: 

 

Tiếp theo, người viết cũng đang suy nghĩ về mức độ hiểu biết của tác giả bài viết kể trên khi họ đưa ra hàng loạt những luận điểm sai lầm, lệch lạc nhằm công kích những nhà làm bóng chuyền TPHCM, những người mà người viết đã theo dõi trong suốt hơn một năm qua và đưa ra kết luận là những người không những có “tâm” mà còn có “tầm”.

Đầu tiên, tác giả bài viết nêu trên cho rằng các nhà làm bóng chuyền TPHCM đang “xây nhà từ nóc” vì một lý do rất “tào lao” là trong đội hình CLB Maseco TPHCM hiện nay không có nhiều các cầu thủ trưởng thành từ “cái nôi bóng chuyền thành phố”. Vậy quý vị độc giả hãy cùng người viết xét xem nhận định này đúng hay sai...?

Trước hết, cần phải “xét lý lịch” của các cầu thủ trụ cột thường xuyên có mặt trong đội hình xuất phát của Maseco TPHCM trong mùa giải này. Ngoại trừ những cầu thủ đã được “chỉ mặt gọi tên” trong bài viết kể trên như Thanh Tùng, Văn Tuấn, Hoàng Thương, Phi Gíp, Văn Nhật là những cầu thủ đến với Maseco khi đã thành danh, vẫn còn đó những Hà Vũ Sơn, Nguyễn Thanh Nhàn và Nguyễn Trung Nam là ba cầu thủ luôn có tên trong danh sách thi đấu ngay từ set 1 của HLV Bùi Huy Châm, vậy ta hãy xem ba trụ cột này trưởng thành từ lò đào tạo nào.

Hà Vũ Sơn được các HLV phát hiện từ năm 1999, bắt đầu bứt phá lên chuyên từ năm 2002 sau khi đạt HCĐ giải trẻ toàn quốc. Năm 2004, Vũ Sơn lần đầu tiên thi đấu ở giải VĐQG các đội mạnh nhưng vẫn còn là cầu thủ nhiều tiềm năng hơn là tài năng, kỹ thuật vẫn còn nhiều khiếm khuyết chưa hoàn thiện. Mãi cho đến năm 2005, sau khi về đội TPHCM, dưới sự dẫn dắt, đào luyện của HLV huyền thoại Lê Hồng Hảo, Vũ Sơn mới thực sự trở thành tay chuyền hai xuất sắc được nhiều người biết đến. Như vậy, có thể nói Hà Vũ Sơn là cầu thủ được trưởng thành từ lò đào tạo của TPHCM. Tương tự là trường hợp của Nguyễn Thanh Nhàn, bởi khi cầu thủ này cập bến Maseco TPHCM từ Quân Khu 7, anh chỉ mới có chiều cao tốt và sức bật vào loại khá, còn kỹ thuật đánh bóng, phát bóng, phòng thủ,… gần như chưa có gì. Cũng chính một tay các HLV ở “lò” TPHCM như Lê Hồng Hảo, Trương Hữu Vinh,… đã biến anh thành một chủ công đa năng và toàn diện như ngày hôm nay. Còn trường hợp của ngôi sao trẻ Nguyễn Trung Nam thì không còn gì để bàn nữa, bởi lẽ anh là một trong những sản phẩm hoàn thiện nhất mà lò đào tạo trẻ TPHCM từng tạo ra. 

Như vậy, rõ ràng là 3/6, nghĩa là một nửa đội hình xuất phát hiện nay của Maseco TPHCM là những cầu thủ trực tiếp trưởng thành từ lò đào tạo Thành Phố. Đối với bất kỳ câu lạc bộ nào, trong bất kỳ môn thể thao nào, ở bất kỳ đất nước nào, việc tuyên bố rằng một đội bóng tự đào tạo ra một nửa số cầu thủ trụ cột trong đội hình chính của mình là một đội bóng “ăn xổi ở thì”, “xây nhà từ nóc” là một tuyên bố thậm vô lý, vô lý đến nực cười. 

Hơn nữa, việc tác giả nọ gọi chuyền hai Thanh Tùng là một “trụ cột” hiện nay của Maseco TPHCM càng khiến người viết thắc mắc rằng đã bao lâu rồi họ chưa xem bóng chuyền. Bởi lẽ ai cũng biết trong những mùa gần đây thì càng ngày Thanh Tùng càng bộc lộ những điểm yếu do tuổi tác và đã lùi dần về vị trí dự bị cho Hà Vũ Sơn, một cầu thủ có thể nôm na gọi là “ăn cơm Sài Gòn mà lớn”. Chính vì thế mà việc tác giả nọ “lo lắng giùm” cho tương lai của bóng chuyền TPHCM một khi Thanh Tùng giải nghệ là thứ lo lắng hão, “lo bò trắng răng”.

Thêm vào đó, trước khi xét về thành phần đội bóng Maseco TPHCM, ta cũng cần phải xét về đặc điểm dân cư rất đặc thù của địa phương này. Nên biết rằng trong số gần 10 triệu người sinh sống ở TPHCM hiện nay, chỉ có một phần rất nhỏ trong số đó là những người tự xem mình là “người Sài Gòn”. Phần còn lại là dân cư từ các tỉnh khác đổ về làm ăn, sinh sống. Có ai đó đã từng nói rằng “cứ chờ đến Tết xem còn ai ở lại thì đó là người Sài Gòn”. Không lạ khi đường phố TPHCM vắng hoe, dân cư thưa thớt hẳn trong ba ngày Tết. Chính vì số lượng người được xem là “dân Sài Gòn gốc” ít ỏi như vậy, chuyện tập hợp được một hệ thống đội trẻ với thành phần gồm toàn các cầu thủ người Sài Gòn chỉ trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến nay là không thể. Chính vì thế mà các nhà làm bóng chuyền TPHCM mới phải chuyển nhượng phần lớn đội hình Quân Khu 9 đang ở trên bờ vực giải thể để thành lập đội trẻ của mình. Cũng cần phải nhấn mạnh ở đây rằng lãnh đạo Maseco TPHCM đã hoàn tất hàng loạt bản hợp đồng chuyển nhượng theo đúng luật, chứ không chỉ là mượn tạm cầu thủ để giành danh hiệu như nhiều đội bóng khác đã và đang làm, một tín hiệu rõ ràng chứng tỏ sự nghiêm túc của bóng chuyền TPHCM trong công tác đào tạo trẻ, bên cạnh những đội năng khiếu vốn đã được tuyển lựa gắt gao và tập luyện đều đặn ngay từ khi công ty Maseco mới tiếp quản đội bóng cho đến nay.

Nhưng cứ tạm cho rằng Maseco TPHCM dùng tiền mua các cầu thủ không phải là người địa phương về thi đấu, hay lấy “tiền đè chết người” theo như lời tác giả bài viết kể trên. Mà có như vậy thì đã làm sao? Trong thể thao hiện đại, cái tư tưởng cục bộ địa phương ấy từ lâu đã lạc hậu và gần như bị đào thải ở mọi nơi trên khắp thế giới. Cứ thử lấy ví dụ trong môn thể thao vua là môn bóng đá, hiện có bao nhiêu cầu thủ xuất sắc nhất thế giới đang chơi cho đội bóng quê nhà của họ? Liệu Lionel Messi đã nghe tiếng chuông nhà thờ La Sagrada Familia thành Barcelona gióng ngày anh sinh ra? Cristiano Ronaldo có phải được sinh ra dưới bóng của mái vòm vĩ đại Puerta del Sol ở Madrid? Câu trả lời là không, hoàn toàn không. Mà thay vào đó, các cầu thủ được chuyển nhượng từ câu lạc bộ này sang câu lạc bộ khác, kể cả khi còn trẻ lẫn lúc đã thành danh. Nếu Lionel Messi được người Catalonia tự hào giới thiệu là một trong những sản phẩm vĩ đại nhất mà lò đào tạo La Masia của họ từng đào tạo ra, Cristiano Ronaldo dành gần như cả sự nghiệp của mình ở Real Madrid thì không có lý do gì một cây viết vô danh nào đó ở Việt Nam lại có quyền cho rằng Maseco TPHCM đang “xây nhà từ nóc”, trừ phi anh ta cũng cho rằng hai đội bóng đá lớn nhất thế giới hiện nay đang “xây nhà từ nóc”.

Cứ thử lấy hai đội bóng “xây nhà từ nóc” là Futbol Club Barcelona và Real Madrid Club de Fútbol đem so với một đội bóng “xây nhà từ móng” là Athletic Bilbao thì sẽ thấy ngay sự khác biệt. Bởi lẽ, Bilbao là một đội bóng có hệ thống đào tạo trẻ bài bản và cực kỳ khắt khe, trong đó điều lệ đội bóng từ khi thành lập đến nay tuyệt đối cấm việc mua cầu thủ nào có quốc tịch không phải là xứ Basque, bất kể già trẻ. Một đội bóng “tinh khiết” từ trên xuống dưới, không lẫn một chút “lính lê dương” pha tạp nào. Ấy vậy mà Athletic Bilbao chưa bao giờ được xem là một thế lực của bóng đá Tây Ban Nha nói riêng và bóng đá thế giới nói chung. Thậm chí, trong những năm gần đây, họ còn mấy lần thua tan nát ở đấu trường quốc nội suýt xuống hạng, lâm vào cảnh nợ nần ngập đầu và phải cắn răng nuốt nước mắt bán đi những người con tinh nhuệ nhất của xứ Basque như Xabi Alonso hay Fernando Llorente. Đem những “thành tựu” của đội bóng tí hon này so với sự thành công của lối hoạt động “tiền đè chết người” của Real Madrid hay truyền thống “bắt trẻ trong nôi” từ khắp nơi trên thế giới đem về đào tạo của lò La Masia Barcelona thì đến đứa trẻ ba tuổi cũng biết đường lối hoạt động nào hiệu quả hơn. Như vậy, việc mua các cầu thủ đã thành danh như Hoàng Thương, Phi Gíp hay các cầu thủ trẻ như Thanh Nhàn về đào tạo của Maseco TPHCM cũng chỉ là một minh chứng nữa cho lối suy nghĩ hiện đại và cấp tiến của giới lãnh đạo đội bóng mà thôi. “Xây nhà từ nóc”, “tiền đè chết người” thì đã sao?

Ảnh: DƯƠNG THU

Thêm vào đó, sự lệch lạc và thiếu hiểu biết của tác giả bài viết kia chưa dừng lại ở chuyên môn thể thao, mà còn lan rộng ra cả lĩnh vực thương mại và tiếp thị. Bởi lẽ tác giả nọ khẳng định rằng sở dĩ các nhà làm bóng chuyền TPHCM khát khao tìm kiếm các danh hiệu một cách nhanh chóng là bởi vì họ đang “chạy đua, quảng bá danh hiệu cho nhà tài trợ Maseco”. Đây là một câu thể hiện kiểu suy luận trẻ con, thứ kiến thức con nít. Bởi một lẽ rất đơn giản, Maseco là tên viết tắt của Công Ty Cổ Phần Dịch Vụ Phú Nhuận, một doanh nghiệp đa ngành với các sản phẩm chủ đạo được nhiều người biết đến như hàng điện tử thương hiệu Arirang, nhà hàng – khách sạn Hoa Mai (Apricot), bất động sản Arirang, Hồ tiêu… Nếu mang những thương hiệu kể trên đi hỏi người tiêu dùng hoặc nhà đầu tư ở bất cứ nơi đâu trên mảnh đất hình chữ S, nhà khảo sát sẽ nhận được những phản hồi tích cực thể hiện qua hàng loạt giải thưởng Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao cũng như sự tin yêu của khách hàng trong nhiều năm qua. Nhưng nếu mang cái tên “Maseco” đi hỏi từ Nam chí Bắc, hẳn nhà khảo sát sẽ nhận được những ánh nhìn khó hiểu, bởi đây là cái tên quá đỗi xa lạ với người tiêu dùng. Nói một cách khác, nếu bản ý của lãnh đạo Công Ty Cổ Phần Dịch Vụ Phú Nhuận là “chạy đua, quảng bá danh hiệu” cho chính mình thì ngay từ đầu họ đã không chọn một cái tên vốn chẳng mấy … ăn nhập gì với các dòng sản phẩm kinh doanh của đơn vị này. Nếu thực sự những gì bóng chuyền Thành Phố đang làm là vì tiền, vì lợi nhuận, vì tiếng tăm, hẳn phiên hiệu của đội bóng đã phải là Arirang TPHCM hay Apricot TPHCM, ngay từ những ngày đầu công ty dịch vụ Phú Nhuận tiếp quản đội bóng. Rõ ràng, thứ suy luận “suy bụng ta ra bụng người” đầy toan tính và vụ lợi trong bài viết kể trên hoàn toàn không có chỗ đứng trong mối quan hệ đầm ấm giữa hai đơn vị trọng tình nghĩa, trọng chữ tín như Maseco và đội bóng chuyền TPHCM. 

Và cuối cùng, người viết xin kết lại bài này bằng một chút tản mạn về cái gọi là “nền móng” trong bóng chuyền nói riêng và thể thao hiện đại nói chung. “Nền móng” phải chăng là lĩnh vực đào tạo trẻ bài bản và căn cơ? Nếu có một “nền móng” vững chãi như vậy, thì tại sao hàng loạt đội bóng trực thuộc ngành quân đội - vốn có tuyến trẻ trải dài đến hai, ba đội - lại đang phải loay hoay cố thoát khỏi cảnh phải giải thể, mất phiên hiệu? Tại sao cũng với cùng một “nền móng” chắc chắn như vậy, đội bóng chuyền nam Hoàng Long Long An cách đây vài năm còn “làm mưa làm gió”, thống trị nền bóng chuyền Việt Nam với hàng loạt danh hiệu và lối chơi hút hồn người hâm mộ, giờ lại đang phải vật lộn với bài toán làm thế nào để tăng lương, đảm bảo đời sống VĐV để khỏi “chảy máu” lực lượng? Như vậy, liệu cái gọi là “nền móng” trên có phải là điều kiện cần và đủ cho một đội bóng thành công, trong sạch và lành mạnh trong thể thao? Câu trả lời hiển nhiên là không. Mà một “nền móng” vững chắc cần phải được kết hợp với một lực lượng tài chính đủ mạnh để tạo động lực và sự yên tâm thi đấu nơi VĐV. Chính vì thế, việc Maseco TPHCM mua từ “móng” (các cầu thủ trẻ) đến “tường” (các cầu thủ thành danh) rồi “xây nhà từ nóc” (đảm bảo tài chính) cũng chẳng có gì là lạ lùng vượt khỏi thông lệ trong thể thao.

BẠCH YÊN